مصاحبه با مدیر مؤسسه پیام امام هادی علیه السلام دربارۀ نوروز

بسم اللَّه الرحمن الرحيم

س 1: عيد نوروز در روايات و منابع دينى از چه جايگاهى برخوردار است؟

ج س 1:

كلمه نوروز (نيروز) در روايات اسلامى آمده و از قرائن كلامى استفاده مى‏شود كه مراد عيد نوروز است كه‏فارسيان از زمان‏هاى گذشته به پا مى‏داشته از جمله روايتى است كه قاضى نعمان مغربى در كتاب دعائم الاسلام‏آورده كه روزى به حضرت على عليه السلام فالوده‏اى هديه شد.

حضرت فرمودند: اين چيست، ]چه مناسبت دارد] گفتند: به مناسبت نوروز است.

حضرت فرمودند: اگر قدرت داريد همه روزها را نوروز بداريد.

قاضى نعمان جمله حضرت را چنين معنا مى‏كند: يعنى هديه بدهيد و در راه خدا صله و بخشش داشته‏باشيد) من لايحضره الفقيه صدوق رحمه الله: ج 3، ص 300 و سنن بيهقى، ح 9، ص 235). با مختصر اختلافي اين‏روايت آمده.

نكته قابل توجه اينكه طبق اين روايت حضرت با جمله خود خواستند جنبه مثبت اين روز را تأييد كنند و به‏اطرافيان و هديه دهنده پرخاش نكردند كه اين از كارهاى مجوس است و آن را نفى كنند، بلكه به جنبه سازنده‏آن كه هديه دادن و كار نيك است تأكيد كردند.

محدث نورى از قطب راوندى در كتاب لب‏اللباب نقل مى‏كند كه پيامبر اكرم صلى الله عليه وآله فرمودند:

خداوند دو روز را به جاى دو روز به شما داد، به جاى نوروز و مهرگان عيدفطر و اضحى را به شما داد.

محدث نورى رحمه الله در كتاب مستدرك الوسائل ج 6، ص 352 نقل مى‏كند همچنين در بحارالانوار و كتب ديگرآمده است كه معلى بن خنيس نقل كرد كه امام صادق عليه السلام به من فرمودند: آيا اين روز را مى‏شناسى؟

گفتم: فدايت شوم اين روزى است كه عجم آن را بزرگ مى‏شمارند و هديه مى‏دهند.

سپس امام صادق عليه السلام از وقايع مهمى كه در اين روز اتفاق افتاده سخن گفتند.

شيخ حر عاملى رحمه الله نيز در وسائل الشيعه جلد 8، ص174-172 بابى دارد در استحباب نماز و غسل و روزه ولباس نظيف پوشيدن و استعمال عطر و بزرگداشت نوروز و روايت معلى بن خنيس را نقل مى‏كند.

س: سند اين روايات از نظر سندشناسى چه مقدار معتبر است؟

ج: محدثين براى حفظ احاديث حديث را در كتب خود با سند (مسند) يا بى سند (مرسل) نقل مى‏كنند و نقل هرحديثى دلالت بر صدور و صحت و تأييد حديث نيست مگر اينكه محدث بگويد من در اين كتاب احاديث‏موثق و صحيح را آورده‏ام كه طبق نظر او صحيح يا موثق است، بنابراين اگر حديثى در كتاب معروفي آمد دليل‏بر صحت آن نمى‏باشد. از طرف ديگر بايد گفت اگر حديثى ضعيف السند بود به طور قطع نمى‏توان گفت‏صادر نشده، روايات فوق اگر چه از كتب معتبرى نقل شده ولى از صحت سند محكمى برخوردار نيستند ولى‏بعضى از آنها احتمال صدور دارد.

س: نظر فقهاء در بيان نماز، غسل، روزه و ادعيه و... در نوروز چيست؟

ج: آنچه كه از كتب فقهى بدست مى‏آيد اولين كسى كه اين مسئله را مطرح مى‏كند ابن ادريس است در كتاب‏شريف السرائر جلد 1 ص 315 مى‏فرمايد يستحب صلاة اربع ركعات...

يحيى بن سعيد حلى در كتاب الجامع للشرايع ص 33-32 به در ضمن بر شمردن غسل‏هاى مستحب غسل درروز عيد نوروز را نام مى‏برد.

علامه حلى در تحرير الاحكام ج 1، ص 88-87 در ضمن سى غسل مستحب غسل را با روز نوروز رانام‏مى‏برد.

ابن فهد حلى نيز در المهذب البارع ج 1، ص 191 تا 197 غسل نوروز فُرس را با روايت معلى بن خنيس وچهار ركعت نماز بيان مى‏كند و مى‏گويد.

يوم النيروز يوم جليل القدر وتعينه في السنة غامض يعنى روز نوروز روزى است بزرگ مرتبه و معين كردن اين‏روز بسيار مشكل است، اشاره به اينكه آيا اول حلول خورشيد به برج حمل است يا دهم ايام يا... و سپس بحث‏مفصلى پيرامون تعيين روز نوروز و وقايعى كه در اين روز اتفاق افتاده مى‏نمايد.

سيد عبداللَّه جزايرى در كتاب التحفة السنية - مخطوط - ص 106 تا 108 بعد از روايت معلى بن خنيس و اشاره‏به نوروز معتضدى (يازدهم حزيران رومى) و خوارزم شاهى و طبرى و جلالى، سپس روايت معلى را بر اخيرحمل‏مى‏كند.

صاحب جواهررحمه الله در جلد 5 جواهر ص 43-41 غسل روز نوروز را با خبر معلى از امام صادق عليه السلام مروى درمصباح تأييد مى‏كند.

شيخ انصارى نيز در كتاب الطهارة ج 2، ص 328.

غسل نوروز را تأييد كرده و لباس نظيف پوشيدن و استعمال عطر به دليل روايت معلى.

حاج آقا رضا همدانى در مصباح الفقيه ج 1، ص 438، با تكيه بر روايت معلى غسل نوروز، لباس نظيف‏پوشيدن و... تأييد كرده.

سيد محمد كاظم طباطبايى يزدى رحمه الله در عروة الوثقى ج 2، ص 152 و ج 3، ص 659 غسل روز نوروز رانام‏مى‏برد.

از علماى معاصر

آيت اللَّه خوئى در كتاب الطهارة ج 9 شرح ص 331 بعد از نقل معلى از امام صادق عليه السلام كه غسل كن و نظيف‏ترين‏لباست را بپوش مى‏گويند: و هى مرسلة لايمكن الاعتماد عليها الّا بناء على التسامح في ادلة السنن ولانقول به.

ترجمه: اين حديث مرسل است و نمى‏توان اعتماد كرد (و فتوى داد) مگر به قانون تسامح در ادلّه سنن(مستحبات) و ما چنين نمى‏گوئيم.

- امام خمينى رحمه الله در تحرير الوسيله: ج 1، ص 99-98. از جمله غسل‏ها نام غسل نوروز را مى‏برند.

- آيت اللَّه خامنه‏اى در جواب استفتات ج 2، ص 131. در پاسخ اين سئوال كه آيا اعمال روز نوروز مانند نماز و دعا و... بقصد ورود جايز است؟

مى‏فرمايند: قصد ورود در اين اعمال محل تأمل و اشكال است، آرى اگر بقصد رجاء انجام دهد اشكالى ندارد.

و در جواب سئوال كه آيا عيد نوروز مانند عيد اضحى و فطر ثابت و شرعى است مى‏فرمايند:

روايت معتبرى بر اينكه نوروز از اعياد دينى يا ايام مبارك شرعى باشد وارد نشده ولى ديد و بازديد و جشن‏مانعى ندارد.

- آيت اللَّه سيستانى در پاسخ به استفتات ص 413-412

سئوال: نظر دين درباره عيد نوروز چيست؟

جواب: در روايات وارد نشده كه دلالت كند كه آن عيد است و لكن از بعضى روايات اهمّيّت اين روز استفاده‏مى‏شود.

بعد از نقل اين گروه از فقها در يك جمع بندى مى‏توان گفت روايت معلى بن خنيس مورد تأييد قطعى همه‏فقها نيست و جمعى از ايشان با صراحت ضعف سند اين روايت را بيان كرده‏اند.

و نمى‏توان اين روز را به عنوان يك عيد مذهبى اسلامى معرفي كرد، ولى كارهاى خوب مانند صله رحم،نظافت، هديه كار نيكوئى است و دعا و غسل و نماز وساير كارهايى كه نقل شده بقصد رجا اشكالى ندارد، واين اعمال بدعت به حساب نمى‏آيد.

بايد سعى كنيم اعياد رسمى اسلام را چون عيدفطر، اضحى، مولد پيامبر، غدير و... را با شكوه‏تر برپا نماييئم و به‏روايتى كه در بخش روايات نقل شد از اهمّيّت عيد فطر و قربان و فرهنگ سازى توجه خاص داشته باشيم.

س 2: ادعيه نوروز چه جايگاهى در منابع اسلامى دارد و حاوى چه نكات و معارف و پيامى است؟

ج 2:

مرحوم علامه مجلسى رحمه الله در كتاب شريف زاد المعاد، ص 485-483 نماز و دعائى نقل كرده و همچنين محدث‏قمى رحمه الله در مفاتيح الجنان فصل 11 اعمال ماه‏ها و عيد نوروز و اعمال شهرهاى رومى همين نماز و دعا را آورده‏است.

بعد از نماز در حال سجده اين دعا را مى‏خواند كه مشتمل صلوات بر پيامبر و آل او مى‏باشد و طلب بركت برايشان از بهترين بركات، و بركت بر ما در اين روز و طلب شكرگزارى از خداى نعمت بخش، و طلب وسعت‏روزى و طلب يارى و حفظ الهى.

سپس علامه مجلسى رحمه الله چنين گويد:

«در غير كتب مشهوره روايت كرده‏اند كه در وقت تحويل اين دعا را بسيار بخواند و بعضى سيصد و شصت وشش مرتبه گفته‏اند.

يا محول الحول والاحوال حوّل حالنا الى احسن الحال و به روايت ديگر يا مقلب القلوب و الابصار يا مدبرالليل والنهار يا محول الحول والاحوال حوّل حالنا الى احسن الحال.

وبعضى روايت كرده‏اند اين دعا را: اللهم هذه سنة جديده و انت مَلِكٌ قديم أسئلك خيرها و خير ما فيها واعوذبك من شرّها و شرّ ما فيها واستكفيك مؤنتها و شغله يا ذى‏الجلال والاكرم»

دعاهاى فوق ما را به اين مسئله متوجه مى‏سازد كه همانطور كه زمان در حال حركت است و عمر در حال‏گذشتن است، از خدا بخواهيم ما را به حركت در راه سعادت و تكامل تأييد كند تا بتوانيم زندگى را در سال‏جديد به سوى بهترين آن پيش ببريم انشاءاللَّه تعالى.

س 3: از ويژگى‏هاى عيد نوروز بين ايرانى‏ها صله رحم است جايگاه اين اصل اخلاقى در روايات را بيان كنيد؟

س 4: به نظر شما صله رحم چه نقش تربيتى، فرهنگى و اقتصادى براى جامعه دارد؟

ج 3 و 4:

در قرآن و روايات امر به صله رحم شده و بسيار مناسب است كه از ايام تعطيل استفاده كنيم و به اين امرخداپسند اقدام كنيم.

اين ديدهارها مى‏تواند، آثار مثبت تربيتى و فرهنگى واقتصادى و بركات معنوى داشته باشد كه معمولاً چنين‏است ولى اگر اين ديدارها از چهار چوب شرع و اخلاق خارج شود و كارهاى خلاف و بى بند و بارى و حرام‏همراه داشته باشد مسلم آن بركات كه در روايات آمده همراه ندارد پيامبر اكرم صلى الله عليه وآله فرمودند: هركس دوست داردعمرش طولانى شود و رزقش گشاده گردد صله رحم كند. )كافي 156/2 ح 29).

و نيز فرمودند: نيكى بر والدين و صله رحم حساب روز قيامت را آسان مى‏كند سپس اين آيه را خواندند: وَالَّذِينَ يَصِلُونَ مَآ أَمَرَ اللَّهُ بِهِ أَن يُوصَلَ وَيَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ وَيَخَافُونَ سُوءَ الْحِسَابِ، يعنى: و آنانكه آنچه راخداوند به پيوستنش فرمان داده مى‏پيوندند در تفسير اين آيه از امام صادق عليه السلام سئوال شد حضرت فرمودند خويشاوندانت (يعنى صله رحم كنيد كه خداوند امرتان كرده است)(كافي: 156/2 ح 27).

امام صادق عليه السلام مى‏فرمايند صله رحم رزق را زياد و بلا را برطرف مى‏كند. (كافي: 151/2 ح 6).

و همچنين مى‏فرمايند: صله رحم و حسن همجوارى شهرها را آباد و عمرها را طولانى مى‏كند.(كافي:152/2ح14).

امام صادق عليه السلام مى‏فرمايند: صله رحم حسن خلق و ايمان را زياد مى‏كند )صحيفة الرضا، ص 256 ح184).

از اين روايات استفاده مى‏شود كه صله رحم خيرهاى مختلف دارد و با ارحام صالح و متدين رفت آمد كردن‏موجب زيادتى ايمان و اخلاق مى‏شود. اگر خويشاوندى مؤمن نبود در صورتى كه زيان اخلاقى و ايمانى‏نداشته باشد صله رحم خوب است ولى اگر موجب زيان باشد بايد از زيان اخلاقى پرهيز شود.

بنابراين در فرصت تعطيل و فراغت بايد به اين امر، خداپسندانه اقدام بيشتر كنيم، و اگر قطع رحمى هم‏داشته‏ايم جبران نمائيم كه قطع رحم زيان‏هاى مادى و معنوى زياد دارد كه در اين مختصر وقت نمى‏توان به آن‏اشاره كرد.

س 5: عيذ نوروز ايرانيان مصادف با حيات مجدد طبيعت است به نظر شما اين امر حاوى چه نكاتى است وچگونه انسان را به خلقت و رموز آفرينش هدايت مى‏كند؟

ج 5:

حيات مجدد طبيعت و سرسبز شدن و زنده شدن گياهان و درختان به انسان نشاط مى‏دهد و انسان را بيشترمتوجه قدرت خداوند مى‏نمايد و متوجه معاد و روز رستاخيز مى‏كند، هر نهالى كه در دنيا كاشتيم ثمره آن رابرداشت مى‏كنيم، و هركارى كه در دنيا انجام داديم به ثمره و نتيجه آن در آخرت خواهيم رسيد نوروز ما را بهترمتوجه عظمت خلقت مى‏نمايد:

إِنَّ فِى خَلْقِ السَّمَوَتِ وَالْأَرْضِ وَاخْتِلَفِ الَّيْلِ وَالنَّهَارِ لَأَيَتٍ لِاُّولِى الْأَلْبَبِ؛ مسلماً در آفرينش آسمان‏ها وزمين، و در پى يكديگر آمدن شب و روز، براى خردمندان نشانه‏هايى قانع‏كننده است. آل عمران: 091.

إِنَّ فِى خَلْقِ السَّمَوَتِ وَالْأَرْضِ وَاخْتِلَفِ الَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَالْفُلْكِ الَّتِى تَجْرِى فِى الْبَحْرِ بِمَا يَنفَعُ النَّاسَ وَمَآ أَنزَلَ‏اللَّهُ مِنَ السَّمَآءِ مِن مَّآءٍ فَأَحْيَا بِهِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا وَبَثَّ فِيهَا مِن كُلِّ دَآبَّةٍ وَتَصْرِيفِ الرِّيَحِ وَالسَّحَابِ الْمُسَخَّرِبَيْنَ السَّمَآءِ وَالْأَرْضِ لَأَيَتٍ لِّقَوْمٍ يَعْقِلُونَ؛ راستى كه در آفرينش آسمان‏ها و زمين، و در پى يكديگر آمدن شب‏و روز، و كشتى‏هايى كه در دريا روانند با آنچه به مردم سود مى‏رساند، و همچنين آبى كه خدا از آسمان فروفرستاده، و با آن، زمين را پس از مردنش زنده گردانيده، و در آن هر گونه جنبنده‏اى پراكنده كرده، ونيز در گردانيدن بادها، و ابرى كه ميان آسمان و زمين آرميده است، براى گروهى كه مى‏انديشند، واقعاً نشانه‏هايى گويا وجود دارد. البقرة:461.

خدايى كه قادر است درخت بظاهر خشك را سبز و شكوفا كند سپس به ميوه رساند قادر است انسان خاك شده‏را زنده كند و به نتيجه اعمالش برساند.

بنابراين با تجديد حيات طبيعى به ياد تجديد حيات و زندگى در آخرت شويم و در اعمال و كردارمان تجديدنظر كنيم تا زندگى اُخروى ما با سعادت و نشاط باشد.

س 6: جايگاه طبيعت در انديشه دينى و لزوم صيانت از آن در متون دينى چيست؟

ج 6:

در آثار اسلامى براى حفظ طبيعت خصوصاً گياهان بلكه پرورش آنها روايات زيادى است از جمله رواياتى كه‏تشويق به زراعت مى‏كند.

رواياتى كه تشويق به چاه زدن وايجاد قنات و كنترل آب و رواياتى كه از گُل، گُلاب، عطر وبهره بردارى از آنهاوارد شده، رواياتى كه آلوده كردن آب را نكوهش مى‏كند گواه آن است كه اسلام آلوده كردن محيط سالم ومجارى طبيعى سالم را نكوهش مى‏كند.

رواياتى كه از قطع بى‏مورد گياهان و پايمال كردن سبزيجات و نباتات نهى مى‏كند حكايت از عنايت اسلام به‏حفظ اين امر دارد.

و همچنين رواياتى كه بهره‏بردارى از اينها را خوب و شادى مى‏داند.

مانند روايت امام صادق عليه السلام كه مى‏فرمايد البشرة في عشرة اشياء، يعنى شادى در ده چيز است: قدم زدن وراه‏پيمائى و سوار بر مركب شدن، در آب رفتن و نگاه به سبزى نمودن، خوردن و آشاميدن و....(محاسن:ص13-12ح40).

يا حضرت على عليه السلام فرمايند: عصر نشاط آور است، عسل و سوارى و نگاه به سبزى‏ها نشاط آور است (عيون‏اخبار الرضا عليه السلام: ج 2، ص 39، ح 126).

ابن عباس گويد پيامبر دوست مى‏داشت به آب جارى و سبزه نگاه كند (سبل الهدى والرشاد: 393/9).

س 7: عيد نوروز على‏رغم جايگاهى كه دارد، حاوى برخى خرافات نيز مى‏باشد، در خصوص لزوم‏خرافه‏زدايى از آن چه اقداماتى بايد صورت گيرد؟

ج 7:

بزرگان و نخبگان فرهنگى با سخنان دينى و گفته ‏هاى حكيمانه و همچنين هنرمندان و ساير فرهنگ سازان بااستفاده از نيروى خلّاق و سازنده خود مى‏توانند با اين خرافات كه قرن‏ها است در افكار بعضى رسوخ كرده‏مبارزه كنند و پوچى و بى‏محتوايى آنها را روشن كنند صدا و سيما و جرائد و روحانيون و دانشگاهيان نقش‏چشمگيرى در اين زمينه دارد. بخشى از اين خرافات آفت‏هاى ظاهرى زيادى دارد مانند آتش بازى در شب‏چهارشنبه آخر سال (چهارشنبه سورى) و اين خرافه زدايى نسبت به بخش ديگر آن آسان‏تر است.

بخش دوم خرافات كه ريشه عقلى و دينى ندارد مانند نحوست سيزده و بعضى ظاهر قشنگ و خوبى دارد مانندهفت سين كه خرافات زدائى اينها مشكل‏تر است. بخشى را بايد با سخنان حكيمانه و روايات و فلسفه نفى‏كنند مانند پوچ بودن نحوست سيزده يا بى‏پايه بودن سفره هفت سين و اين كه فاقد ريشه علمى و ريشه مذهبى‏مى‏باشد تا علم گرايان و مذهب گرايان متوجه بى اساس بودن آن بشوند و اين قسم كار فرهنگى‏مشكل‏تراست.

س 8: بهترين اعمالى كه در اين روزها مى‏توان انجام داد، چيست؟

ج 8:

استفاده خوب از طبيعت و توجه به خالق آن و قدرت و عظمت الهى كه پيامبرخدا صلى الله عليه وآله فرمود: زينوا أعيادكم‏ بالتكبير(ميزان الحكمة: ج 7، ص 2920، شماره14614).

2- وهمچنين خودسازى و دورى از گناه كه حضرت علی عليه السلام فرمودند: كل يوم لانَعصَ اللَّه فيه فهو يوم عيد(ميزان الحكمة: ج7، ص 2918 شماره 14603).

3- اراده براى بالا بردن جنبه‏هاى معنوى وروحى .

4- مراجعه به خود و توجّه باينكه اگر در سال‏هاى گذشته عمل خلافي انجام داده‏ايم تصميم بر ترك و جبران‏آن بگيريم.

5- باكارهاى شايسته مناسب مانند، صله رحم، نظافت، اصلاح ذات البين، تشويق افراد به كارهاى نيك ازسرمايه عمر استفاده بهينه كنيم.

س 9: چگونه مى‏توان از اعياد بويژه عيد نوروز، براى انتقال معارف دينى و ارزش‏هاى اسلامى استفاده كرد؟

ج 9:

در هر عيدى به مناسب آن عيد بايد كار تبليغى كرد و معارف مذهبى را نشر داد.

مثلاً در ميلاد پيامبر اكرم صلى الله عليه وآله با بيان مشخصات و أسوه بودن حضرت مردم را به پيروى حضرت والگوگيرى ازحضرت دعوت كنيم همچنين معرفي جوانان و انسان‏هاى اسوة و بيان كمالات آنها. امروزه فيلم سازى، داستان‏نويسى نقش قابل توجهى دارند، از قلم و بيان و فيلم‏سازى نبايد غافل بود.

س 10: مهمترين بخش دعاى تحويل سال، ايجاد تحول درونى و حركت به خصلت‏هاى نيكوست، اين تحول‏درونى را چگونه مى‏توان به دست آورد؟

ج 10:

- هرچه بتوانيم خودمان را بهتر بشناسيم خدايمان را بهتر مى‏توانيم بشناسيم، خالقمان را بهترمى‏توانيم‏بشناسيم.

- هرچه به موجودات اطرافمان توجه بيشتر كنيم وآنها را به عنوان »آيه« و نشانه خدا مورد مطالعه قرار دهيم‏توجه ما بذات حضرت حق بيشتر مى‏شود معرفت ما بالاتر مى‏رود، جهان را وخود را بى‏هدف نمى‏بينيم.

پس از شناخت و معرفت و تحول درونى بهتر به هدف از آفرينش خودمان پى مى‏بريم و زندگى هدفمند و بابرنامه و توجه به مبدأ و معاد خواهيم داشت.

س 11: حوزه و روحانيت در عيد نوروز چه نقش‏هايى مى‏تواند در جامعه ايفاء كند؟

ج 11:

حوزه و روحانيت جنبه‏هاى اثباتى كه در مراسم عيد هست بگيرند و مردم را بيشتر متوجه خدا، دين واخلاق‏كنند.

از نظافت ظاهرى مردم را به نظافت باطنى سوق مى‏دهند، از غبار روبى ظاهرى مردم را به غبار روبى از گناهان‏و كينه‏ها و معاصى سوق دهند، از زنده شدن طبيعت مردم را به زنده كردن كمالات ذاتى توجه دهند و همچنين‏آنها را به معاد توجه دهند از رشد هر گياه و هر دانه مردم را به رشد كارهاى خوب يابد آنها توجه‏دهند.

س 12: عيد نروز فرصتى است براى پالايش درونى و ارزيابى عملكرد يك ساله انسان است، ما چگونه مى‏توانيم ازاين فرصت، براى ترقى و تعالى در تمام عرصه‏ها استفاده كنيم؟

ج 12:

توجه به اين نكته قابل اهمّيّت است كه تا زمانى كه ما بوديم و فقط مليّت ما بود و اهريمن و يزدان، خداى‏خوبى‏ها و خداى بدى‏ها و خلاصه ثنويت، پيشرفت چشمگيرى نداشتيم. چند دانشمند جهانى و بزرگ‏داشتيم؟!

ولى هنگامى كه با توحيد، قرآن، نبوت، معاد، و مبانى صحيح اعتقادى و اخلاقى همراه شديم ترقى بيشترنموديم، چه دانشمندان بزرگى چون ابن سينا، خواجه طوسى و... پيدا نموديم.

جوانان را به اسلام توجه بيشتر دهيم و با مكتب مترقى اسلام آشناتر كنيم.

همين چند سالى كه در كشور با استقلال اسلامى روى پاى خود ايستاده‏ايم بر مشكلات بزرگى چون جنگ‏نابرابر، تحريم‏هاى مختلف پيروز شديم و چه ترقيّات ارزشمند علمى در زمينه هوا و فضا، طب، صنعت و... به‏دست آورده‏ايم.

بايد خودسازى و جامعه‏سازى را با بهار نو و طبيعت زيبا آغاز كنيم و از خداى بوجود آورنده طبيعت زيبا وخوب براى بدست آوردن خوبى‏ها و زيبايى‏ها كمك مى‏گيريم.

س 13: تعامل دستگاه‏هاى اجرايى و تصميم‏گيرى و حوزه در عرصه‏هاى مختلف چه نقشى مى‏تواند در حفظ ارزش‏هاى دينى داشته باشد؟ و چه مقدار ضرورى است؟

ج 13:

همانگونه كه پيروزى انقلاب با همراهى بزرگان حوزوى بود و مى‏توان ادعا كرد يكى از علت‏هاى موجده‏انقلاب و پيروزى حوزه بود بايد گفت يكى از علت‏هاى مبقيه اين انقلاب و اين راه سعادت بخش نيز حوزه‏است، دستگاه‏هاى اجرائى و تصميم‏گيرى اگر از نخبگان حوزه و بزرگان و مراجع دينى فاصله بگيرند درحقيقت از يكى از علل قوام فاصله گرفته‏اند و زيان اين مسئله بر همه روشن است و به عبارت ديگر تعامل‏دستگاه‏هاى اجرائى و تصميم‏گيرى با حوزه امرى ضرورى به نظر مى‏رسد.

س 14: با توجه به اينكه بسيارى از كدورت‏ها در ايام نوروز رفع مى‏شود. نظر شما درباره رفع كدورت‏هاى‏سياسى بين جريانات و گروه چيست؟

ج 14:

جريانات سياسى اگر خدامحور و دين‏محور باشند رفع كدورت‏هاى آنها را قرآن و روايات مشخص كرده كه‏اگر در نزاع و درگيرى به تفاهم نرسيدند بايد گوش به فرمان ولى امر مسلمين بدهند و براى حفظ اقتدار جامعه‏اسلامى دست از نزاع بردارند و عزّت و اقتدار نظام را بر خواسته خود ترجيح دهند و گفته حاكم اسلامى راپايان بخش قرار دهند ولى اگر خدا محور نبودند بلكه خود محورى و گروه محورى بر آنان غلبه داشت اينها تابه آمال نفسانى خود نرسند رها نمى‏كنند اگر چه اقتدار مملكت و نظام در خطر بيفتد، از اين جهت با تغييرفصل از زمستان به بهار تغييرى در آنها بوجود نمى‏آيد.

نماز و دعاى عيد نوروز از كتاب زادالمعاد مجلسى رحمه الله

حضرت صادق عليه السلام فرمود به معلّى كه چون روز نوروز شود غسل بكن و پاكيزه‏ترين جامه‏هاى خود را بپوش‏و به بهترين بوهاى خوش خود را خوشبو كن و در آن روز روزه بدارد پس چون از نماز پيشين و پسين ونافله‏هاى آن فارغ شوى چهار ركعت نماز بگذار بدو سلام و در ركعت اوّل بعد از حمد ده مرتبه سوره انا انزلناه‏بخوان و درركعت دوّيم ده مرتبه سوره قل يا ايّها الكافرون و در ركعت سيّم بعد از حمد ده مرتبه سوره قل‏هواللَّه احد و در ركعت چهارم بعد از حمد ده مرتبه سوره قل اعوذ بربّ الفلق و قل اعوذ بربّ الناس را هر يك‏ده مرتبه بخوان و بعد از نماز به سجده شكر برو و اين دعا را بخوان:

اللَّهمّ صلِّ على محمّد و آل محمّدٍ الاوصيآء المرضيّينَ وَ صَلِّ على جميع انبياءكَ وَ رُسُلِكَ بأفضل صلواتِك و

خداوند رحمت فرست بر محمّد و آل محمّد وصيها و درود بر همه پيغمبران تو رسولان تو به بهترين رحمت‏هاى تو و بارك عليهم بافضل بركاتك وصلّ على اَرواحهِم واَجسادِهم.

بركت ده  برايشان به بهترين بركت‏هاى تو و رحمت فرست بر ارواح ايشان و اجساد ايشان. اللَّهمّ بارك على محمّدٍ و آل محمّدٍ و بارِك لنا في يومنا هذا الّذي فَضَّلتَهُ وَكَرَّمتَهُ وشَرَّفتهُ و عَظَمتَ خَطَرَهُ

خداوندا بركت ده بر محمّد و آل محمّد و بركت ده ما را و روز ما را اين روز كه زيادتى دادى او را و گرامى داشتى او را و بلند گردانيدى او را و بزرگ كردى خطر او را. اللَّهمّ بارك لى فيما اَنعَمْتَ بِه عَلَىَّ حتّى لااَشكُرَ اَحدًا غيرَكَ وَوَسِّع علىَّ في رِزقى يا ذالجلالِ والاكرام

خداوندا بركت ده مرا در آنچه احسان كرده‏اى بر من تا شكر نكنم احدى را غير تو و وسعت ده بر من و روزى من اى خداوند بزرگوار گرامى اللَّهمّ ما غابَ عَنّى فلا يغيبنَّ عَنّى عَونكَ وَحِفَظكَ وَما فَقَدتُ مِنْ شَى‏ءٍ فلاتُفقدُنى عَونَكَ عَلَيهِ حتّى لا اَتكلّفَ ما خداوندا آنچه غايب شود از من پس غايب نشود از من بيارى تو و نگهبانى تو و آنچه نيابم از چيزى پس ناياب مكن مرا از مدد خود بر او تا به رنج نيفتم لا اَحتاجُ اِلَيهِ يا ذالجلالِ والاكرامِ براى چيزى كه به آن احتياج ندارم اى خداوند بزرگوار و صاحب كَرَم.

چون چنين كنى گناهان پنجاه ساله تو آمرزيده شود و بسيارى كرده كه در وقت تحويل اين دعا را بسيار بخواند وبعضى سيصد و شصت و شش مرتبه گفته‏اند:

يا محوّل الحَول والاحوال حوّل حالنا الى اَحسنِ الحال - و بروايت ديگر - يا مُقلّب القُلوب الابصار يا مدبّر اللّيل‏و النّهار يا محوّل الحول والاحوال حوّل حالنا الى اَحسن الحال - وايضاً بعضى روايت كرده‏اند ايندعا را: اللَّهمّ‏هذه سَنَةٌ جديدةٌ وَانت ملكٌ قديمٌ أسئَلكَ خيرها و خير ما فيها و اَعوذُبِكَ مِن شرّها و شرّما فيها واستكفيكَ خداوندا اين سالى است و تو پادشاه ديرينه مى‏خواهم تو را بهترين آن و بهترِ آنچه در اوست و پناه مى‏برم به تو از شرها و شر آنچه در اوست و كفايت او را مؤنتها و شغلها يا ذَالجلالِ والاكرامِ مؤنت او و شغل او اى خداى بزرگوار و گراميداشتن.

و اگر چه منعى در دعا نيست امّا آن دعاى اوّل را خواندن هرچند نمازش كرده نشود چون سند معتبر داردبهتراست (زادالمعاد: ص 485-483).